ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಅಡುಗೆಗೆ ಮುಖ್ಯ ಇಂಧನವಾಗಿ ಎಲ್ಪಿಜಿ (Liquefied Petroleum Gas) ಸಿಲಿಂಡರ್ಗಳನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಗ್ರಾಮಾಂತರ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಂದ ನಗರ ಪ್ರದೇಶಗಳವರೆಗೆ ಎಲ್ಲಾ ಮನೆಮಠಗಳಲ್ಲಿ ಇದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿದೆ. ಸರ್ಕಾರದ ವಿವಿಧ ಯೋಜನೆಗಳ ಮೂಲಕ ಬಡ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯಮ ವರ್ಗದ ಕುಟುಂಬಗಳಿಗೆ ಸಬ್ಸಿಡಿ ನೀಡುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯೂ ಇದೆ.
ಬುಕ್ಕಿಂಗ್ ವಿಧಾನಗಳು
ಇತ್ತೀಚಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಎಲ್ಪಿಜಿ ಸಿಲಿಂಡರ್ ಬುಕ್ಕಿಂಗ್ ಮಾಡುವುದು ಬಹಳ ಸುಲಭವಾಗಿದೆ. ಗ್ರಾಹಕರು ಹಲವು ಮಾರ್ಗಗಳ ಮೂಲಕ ಸಿಲಿಂಡರ್ ಬುಕ್ ಮಾಡಬಹುದು:
- ಫೋನ್ ಮೂಲಕ ಬುಕ್ಕಿಂಗ್ – ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಎಲ್ಪಿಜಿ ಏಜೆನ್ಸಿಗೂ ನಿಗದಿತ ಟೋಲ್ ಫ್ರೀ ಸಂಖ್ಯೆಯಿದೆ. ಆ ಸಂಖ್ಯೆಗೆ ಕರೆ ಮಾಡಿ ಗ್ರಾಹಕರ ಐಡಿ ನಮೂದಿಸಿದರೆ ಬುಕ್ಕಿಂಗ್ ಆಗುತ್ತದೆ.
- SMS ಅಥವಾ IVRS ಮೂಲಕ – ನೋಂದಾಯಿತ ಮೊಬೈಲ್ ನಂಬರ್ನಿಂದ SMS ಕಳುಹಿಸುವುದರಿಂದ ಅಥವಾ ಸ್ವಯಂ-ವಾಣಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಮೂಲಕ ಕೂಡಾ ಬುಕ್ಕಿಂಗ್ ಸಾಧ್ಯ.
- ಮೊಬೈಲ್ ಆಪ್ – ಇಂದಿಯನ್ ಆಯಿಲ್, ಭಾರತ್ ಗ್ಯಾಸ್, ಎಚ್ಪಿಸಿ ಇತ್ಯಾದಿ ಕಂಪನಿಗಳ ಅಧಿಕೃತ ಆಪ್ಗಳ ಮೂಲಕ ಆನ್ಲೈನ್ ಬುಕ್ಕಿಂಗ್ ಮಾಡಬಹುದು.
- ವೆಬ್ಸೈಟ್ ಮೂಲಕ – ಸಂಬಂಧಿತ ಕಂಪನಿಯ ವೆಬ್ಸೈಟ್ನಲ್ಲಿ ಲಾಗಿನ್ ಮಾಡಿ ಸಿಲಿಂಡರ್ ಬುಕ್ ಮಾಡಬಹುದಾಗಿದೆ.
- ಏಜೆನ್ಸಿ ಕಚೇರಿ ಮೂಲಕ – ಹತ್ತಿರದ ಏಜೆನ್ಸಿ ಕಚೇರಿಗೆ ತೆರಳಿ ಹಸ್ತಚಾಲಿತವಾಗಿ ಬುಕ್ಕಿಂಗ್ ಮಾಡುವುದು ಇನ್ನೂ ಕೆಲವು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ.
ಸಬ್ಸಿಡಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ
ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರವು ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಕುಟುಂಬಕ್ಕೂ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಪ್ರಮಾಣದ ಸಬ್ಸಿಡಿ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಈ ಸಬ್ಸಿಡಿ ನೇರವಾಗಿ ಗ್ರಾಹಕರ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಖಾತೆಗೆ ಜಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಡೈರೆಕ್ಟ್ ಬೆನಿಫಿಟ್ ಟ್ರಾನ್ಸ್ಫರ್ (DBT) ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.
- ಗ್ರಾಹಕರು ಮೊದಲು ಬ್ಯಾಂಕ್ ಖಾತೆಯನ್ನು ತಮ್ಮ ಗ್ಯಾಸ್ಐಡಿಯೊಂದಿಗೆ ಲಿಂಕ್ ಮಾಡಬೇಕು.
- ಆಧಾರ್ ಕಾರ್ಡ್ ಕೂಡಾ ಲಿಂಕ್ ಮಾಡಿದರೆ ಸಬ್ಸಿಡಿ ಪಡೆಯುವುದು ಇನ್ನೂ ಸುಲಭ.
- ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಸಿಲಿಂಡರ್ ಬುಕ್ ಮಾಡಿದಾಗ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಬೆಲೆ ಪಾವತಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ನಂತರ ಸರ್ಕಾರ ನೀಡುವ ಸಬ್ಸಿಡಿ ಮೊತ್ತ ನೇರವಾಗಿ ಖಾತೆಗೆ ಜಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ.
ಸಬ್ಸಿಡಿ ಪಡೆಯುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ
- ಗ್ಯಾಸ್ಐಡಿ, ಬ್ಯಾಂಕ್ ಖಾತೆ ಮತ್ತು ಆಧಾರ್ ನಂಬರನ್ನು ಪರಸ್ಪರ ಲಿಂಕ್ ಮಾಡುವುದು ಕಡ್ಡಾಯ.
- ಪ್ರತಿ ಬಾರಿ ಸಿಲಿಂಡರ್ ಬುಕ್ ಮಾಡಿದಾಗ, ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಬೆಲೆಯ ಪಾವತಿ ನಂತರ ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ನಿಗದಿತ ಮೊತ್ತ ಗ್ರಾಹಕರ ಖಾತೆಗೆ ಬರುತ್ತದೆ.
- ಬಡ ಕುಟುಂಬಗಳಿಗೆ ಉಜ್ವಲಾ ಯೋಜನೆಯಡಿ ಉಚಿತ ಗ್ಯಾಸ್ ಸಂಪರ್ಕ ಹಾಗೂ ಸಬ್ಸಿಡಿ ಸೌಲಭ್ಯ ಲಭ್ಯವಿದೆ.
ಸಬ್ಸಿಡಿ ಸಂಬಂಧಿತ ನಿಯಮಗಳು
- ಹೆಚ್ಚಿನ ಆದಾಯ ಹೊಂದಿರುವವರು (ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ₹10 ಲಕ್ಷಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಆದಾಯ) ಸಬ್ಸಿಡಿಗೆ ಅರ್ಹರಾಗುವುದಿಲ್ಲ.
- ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಕುಟುಂಬಕ್ಕೂ ವರ್ಷಕ್ಕೆ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಸಿಲಿಂಡರ್ಗಳಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಸಬ್ಸಿಡಿ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ.
- ಉಳಿದ ಸಿಲಿಂಡರ್ಗಳಿಗೆ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಬೆಲೆ ಪಾವತಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.
ಸಬ್ಸಿಡಿ ಸೌಲಭ್ಯಗಳ ಮಹತ್ವ
ಸಬ್ಸಿಡಿ ಮೂಲಕ ಬಡ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯಮ ವರ್ಗದ ಕುಟುಂಬಗಳು ಅಡುಗೆ ಗ್ಯಾಸ್ ಬಳಸುವಲ್ಲಿ ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ನೆರವು ಪಡೆಯುತ್ತವೆ. ಇದರಿಂದ ಹಳೆಯ ಕಾಲದ ಮಣ್ಣುಬೆಂಕಿ, ದಪ್ಪಕಲ್ಲು, ಕಬ್ಬಿಣದ ಚುಲ್ಲಿಗಳು ಇತ್ಯಾದಿಗಳ ಬಳಕೆಯ ತೊಂದರೆ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಅಡುಗೆ ಮಾಡಲು ಹೆಚ್ಚು ಸುರಕ್ಷಿತ, ಆರೋಗ್ಯಕರ ಹಾಗೂ ಸಮಯ ಉಳಿಸುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಸಿಗುತ್ತದೆ.
ಡಿಜಿಟಲ್ ಸೌಲಭ್ಯಗಳ ಪ್ರಯೋಜನ
ಆನ್ಲೈನ್ ಬುಕ್ಕಿಂಗ್, ಮೊಬೈಲ್ ಆಪ್ ಮತ್ತು ಡಿಜಿಟಲ್ ಪಾವತಿ ವಿಧಾನಗಳು ಗ್ಯಾಸ್ಸಿಲಿಂಡರ್ ಸೇವೆಯನ್ನು ಇನ್ನಷ್ಟು ಸುಲಭ ಹಾಗೂ ಪಾರದರ್ಶಕವಾಗಿಸಿದೆ. ಗ್ರಾಹಕರು ಮನೆಯಿಂದಲೇ ಬುಕ್ಕಿಂಗ್ ಮಾಡಿ, ವಿತರಣೆ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಟ್ರಾಕ್ ಮಾಡಬಹುದು.