ಗ್ರಾಮೀಣ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಪಶುಸಂಗೋಪನೆ ರೈತರ ಜೀವನಾಧಾರವಾಗಿದೆ. ಹಸು, ಎಮ್ಮೆ, ಮೇಕೆ ಹಾಗೂ ಕುರಿ ಸಾಕಾಣಿಕೆ ಮಾಡುವ ರೈತರಿಗೆ ದಿನನಿತ್ಯದ ಕೆಲಸ ಹೆಚ್ಚು ಶ್ರಮದಾಯಕವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಗಮನದಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರವು ರೈತರ ಕೆಲಸದ ಒತ್ತಡ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು ಮತ್ತು ಆಧುನಿಕ ಪಶುಸಂಗೋಪನೆಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸಲು ವಿಶೇಷ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತಂದಿದೆ. ಈ ಯೋಜನೆಗಳಡಿ ಮೇವು ಕತ್ತರಿಸುವ ಯಂತ್ರ (Chaff Cutter Machine) ಮತ್ತು ಹಾಲು ಕರೆಯುವ ಯಂತ್ರ (Milking Machine)ಗಳನ್ನು ಉಚಿತವಾಗಿ ಅಥವಾ ಭಾರಿ ಸಹಾಯಧನದೊಂದಿಗೆ ಒದಗಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ.
ಈ ಯೋಜನೆಗಳ ಮುಖ್ಯ ಉದ್ದೇಶ ರೈತರ ಆದಾಯವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದು ಹಾಗೂ ಸಮಯವನ್ನು ಉಳಿಸುವುದಾಗಿದೆ. ಕೈಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿದ್ದ ರೈತರು ಈಗ ಯಾಂತ್ರಿಕ ಉಪಕರಣಗಳ ಸಹಾಯದಿಂದ ಕಡಿಮೆ ಶ್ರಮದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಫಲಿತಾಂಶ ಪಡೆಯುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಇದರಿಂದ ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ಪಶುಸಂಗೋಪನೆ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಆಧುನಿಕತೆ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿದೆ.
ಯೋಜನೆಯ ಗುರಿಗಳು
ಸರ್ಕಾರ ಜಾರಿಗೆ ತಂದಿರುವ ಈ ಯೋಜನೆಗಳ ಪ್ರಮುಖ ಗುರಿಗಳು ಇಂತಿವೆ. ಪಶುಸಂಗೋಪನೆ ಮಾಡುವ ರೈತರ ದೈಹಿಕ ಶ್ರಮ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವುದು, ಹಾಲು ಉತ್ಪಾದನೆ ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದು, ಪಶುಗಳಿಗೆ ಉತ್ತಮ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಮೇವು ಒದಗಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಗ್ರಾಮೀಣ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಯಾಂತ್ರೀಕರಣವನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸುವುದು. ಜೊತೆಗೆ ಮಹಿಳಾ ರೈತರಿಗೆ ಸಹಾಯಕವಾಗುವಂತೆ ಈ ಯಂತ್ರಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಮೇವು ಕತ್ತರಿಸುವ ಯಂತ್ರದ ಮಹತ್ವ
ಮೇವು ಕತ್ತರಿಸುವ ಯಂತ್ರದ ಮೂಲಕ ಹಸಿರು ಮತ್ತು ಒಣ ಮೇವು, ಜೋಳ, ಕಬ್ಬು, ನೆಪಿಯರ್ ಹುಲ್ಲು ಮುಂತಾದವುಗಳನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸುಲಭವಾಗಿ ಕತ್ತರಿಸಬಹುದು. ಕೈಯಿಂದ ಮೇವು ಕತ್ತರಿಸುವ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲದ ಕಾರಣ ರೈತರ ಶ್ರಮ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಸಣ್ಣ ತುಂಡುಗಳಾಗಿ ಕತ್ತರಿಸಿದ ಮೇವು ಪಶುಗಳಿಗೆ ಸುಲಭವಾಗಿ ಜೀರ್ಣವಾಗುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದ ಮೇವು ವ್ಯರ್ಥವಾಗದೆ ಹಾಲು ಉತ್ಪಾದನೆಯಲ್ಲಿಯೂ ಹೆಚ್ಚಳವಾಗುತ್ತದೆ.
ಹಾಲು ಕರೆಯುವ ಯಂತ್ರದ ಉಪಯೋಗ
ಹಾಲು ಕರೆಯುವ ಯಂತ್ರವು ಸ್ವಚ್ಛತೆ ಮತ್ತು ವೇಗ ಎರಡನ್ನೂ ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ಕೈಯಿಂದ ಹಾಲು ಕರೆಯುವಾಗ ಸಂಭವಿಸುವ ಸೋಂಕುಗಳ ಸಾಧ್ಯತೆ ಯಂತ್ರದ ಬಳಕೆಯಿಂದ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಹಾಲಿನ ಗುಣಮಟ್ಟ ಉತ್ತಮವಾಗಿದ್ದು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮ ಬೆಲೆ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ. ಕಡಿಮೆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಹಸುಗಳ ಹಾಲು ಕರೆಯಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುವುದರಿಂದ ರೈತರಿಗೆ ಸಮಯ ಉಳಿಯುತ್ತದೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಮಹಿಳಾ ರೈತರಿಗೆ ಇದು ಅತ್ಯಂತ ಅನುಕೂಲಕರವಾಗಿದೆ.
ಅರ್ಹರು ಯಾರು?
ಈ ಯೋಜನೆಗೆ ಸಣ್ಣ ಮತ್ತು ಅತಿ ಸಣ್ಣ ರೈತರು, ಹಸು–ಎಮ್ಮೆ, ಮೇಕೆ ಮತ್ತು ಕುರಿ ಸಾಕಾಣಿಕೆ ಮಾಡುವವರು, ಡೈರಿ ಫಾರ್ಮ್ ನಡೆಸುವವರು, ಸ್ವಸಹಾಯ ಸಂಘದ ಸದಸ್ಯರು ಹಾಗೂ ಮಹಿಳಾ ರೈತರು ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಬಹುದು. ಕೆಲವು ಯೋಜನೆಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಮೊದಲ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಅಗತ್ಯ ದಾಖಲೆಗಳು
ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಲು ಆಧಾರ್ ಕಾರ್ಡ್, ರೈತ ಪ್ರಮಾಣ ಪತ್ರ, ಬ್ಯಾಂಕ್ ಪಾಸ್ಬುಕ್ ಪ್ರತಿಲಿಪಿ, ಪಶುಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ವಿವರ, ಪಾಸ್ಪೋರ್ಟ್ ಗಾತ್ರದ ಫೋಟೋ ಹಾಗೂ ಮೊಬೈಲ್ ಸಂಖ್ಯೆ ಅಗತ್ಯವಾಗಿರುತ್ತದೆ.
ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸುವ ವಿಧಾನ
ರೈತರು ಆನ್ಲೈನ್ ಅಥವಾ ಆಫ್ಲೈನ್ ಎರಡೂ ವಿಧಾನಗಳಲ್ಲಿ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಬಹುದು. ಆನ್ಲೈನ್ ಮೂಲಕ ಕೇಂದ್ರ ಅಥವಾ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರದ ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ಪಶುಸಂಗೋಪನೆ ಇಲಾಖೆಯ ಅಧಿಕೃತ ಪೋರ್ಟಲ್ಗಳಲ್ಲಿ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಬಹುದು. ಆಫ್ಲೈನ್ ಮೂಲಕ ಸಮೀಪದ ಪಶು ವೈದ್ಯಕೀಯ ಆಸ್ಪತ್ರೆ, ಕೃಷಿ ಇಲಾಖೆ ಕಚೇರಿ ಅಥವಾ ಡೈರಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಇಲಾಖೆಯಲ್ಲಿ ಅರ್ಜಿ ನೀಡಬಹುದು. ಅರ್ಜಿ ಪರಿಶೀಲನೆಯ ನಂತರ ಅರ್ಹ ರೈತರಿಗೆ ಯಂತ್ರಗಳನ್ನು ವಿತರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಸಹಾಯಧನದ ವಿವರ
ಕೆಲ ಯೋಜನೆಗಳಲ್ಲಿ ಯಂತ್ರಗಳನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣ ಉಚಿತವಾಗಿ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇನ್ನೂ ಕೆಲ ಯೋಜನೆಗಳಲ್ಲಿ 50% ರಿಂದ 90% ವರೆಗೆ ಸಹಾಯಧನ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಉಳಿದ ಮೊತ್ತವನ್ನು ರೈತರು ಭರಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಸಹಾಯಧನದ ಪ್ರಮಾಣವು ಯೋಜನೆ ಹಾಗೂ ರಾಜ್ಯದ ಪ್ರಕಾರ ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ.