ಕೃಷಿ ಭಾರತದ ಆರ್ಥಿಕತೆಯ ಬೆನ್ನೆಲುಬು. ರೈತನ ಜೀವನಮಾನ ನೇರವಾಗಿ ಕೃಷಿಯೊಂದಿಗೆ ಕಟ್ಟುಬಿದ್ದಿದೆ. ಆದರೆ ನೀರಾವರಿ ಸೌಲಭ್ಯ ಇಲ್ಲದೆ ಕೃಷಿ ಸಾಧ್ಯವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಕರ್ನಾಟಕದ ಅನೇಕ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಮಳೆ ಅವಲಂಬಿತ ಕೃಷಿ ಹೆಚ್ಚಿರುವ ಕಾರಣ, ನೀರಿನ ಕೊರತೆಯಿಂದ ರೈತರು ಬೆಳೆ ಹಾನಿ ಹಾಗೂ ಆರ್ಥಿಕ ಸಂಕಷ್ಟವನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಹಿನ್ನಲೆಯಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರವು ರೈತರ ನೆರವಿಗೆ ಅನೇಕ ನೀರಾವರಿ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಜಾರಿಗೊಳಿಸಿದ್ದು, ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖವಾದದ್ದು ಗಂಗಾ ಕಲ್ಯಾಣ ಯೋಜನೆ.
ಗ್ರಾಮೀಣ ರೈತರ ಜಮೀನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸಣ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ. ಇಂತಹ ಸಣ್ಣ ರೈತರಿಗೆ ಸ್ವಂತ ವೆಚ್ಚದಲ್ಲಿ ಕೊಳವೆ ಬಾವಿ ತೋಡುವುದು ಅಥವಾ ನೀರಾವರಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಸ್ಥಾಪಿಸುವುದು ಅಸಾಧ್ಯ. ಈ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ಪರಿಹರಿಸಲು ಸರ್ಕಾರವೇ ಸ್ವಂತ ವೆಚ್ಚದಲ್ಲಿ ಕೊಳವೆ ಬಾವಿ, ಪಂಪ್ಸೆಟ್, ಮೋಟಾರ್ ಹಾಗೂ ವಿದ್ಯುತ್ ಸಂಪರ್ಕ ಒದಗಿಸುವ ನಿರ್ಧಾರ ಕೈಗೊಂಡಿತು. ಹೀಗೆ ಗಂಗಾ ಕಲ್ಯಾಣ ಯೋಜನೆ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಿತು.
ಯೋಜನೆಯ ಗುರಿ
- ಬಡ ಮತ್ತು ಸಣ್ಣ ರೈತರಿಗೆ ಶಾಶ್ವತ ನೀರಾವರಿ ಸೌಲಭ್ಯ ಒದಗಿಸುವುದು.
- ರೈತರು ವರ್ಷಪೂರ್ತಿ ಬೆಳೆ ಬೆಳೆದು ಉತ್ತಮ ಆದಾಯ ಗಳಿಸುವಂತೆ ಮಾಡುವುದು.
- ನೀರಾವರಿ ಕೊರತೆಯಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಆತ್ಮಹತ್ಯೆ, ಸಾಲಭಾದೆ ಮುಂತಾದ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿಗೆ ಪರಿಹಾರ.
- ಗ್ರಾಮೀಣ ಆರ್ಥಿಕತೆಯಲ್ಲಿ ಚೈತನ್ಯ ತುಂಬುವುದು.
ಯೋಜನೆಯ ಪ್ರಮುಖ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳು
- ವೈಯಕ್ತಿಕ ಕೊಳವೆ ಬಾವಿ – ಪ್ರತಿ ರೈತನ ಜಮೀನಿನಲ್ಲಿ ಕೊಳವೆ ಬಾವಿ ತೋಡಿ, ಮೋಟಾರ್ ಹಾಗೂ ವಿದ್ಯುತ್ ಸಂಪರ್ಕ ಉಚಿತವಾಗಿ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ.
- ಸಮೂಹ ಕೊಳವೆ ಬಾವಿ – ಹಲವಾರು ರೈತರು ಸೇರಿಕೊಂಡು ಬಳಸುವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಸಮೂಹ ಬಾವಿಯನ್ನು ತೋಡಿ, ನೀರಾವರಿ ಸೌಲಭ್ಯ ಒದಗಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
- ಪೈಪ್ ಲೈನ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆ – ನೀರು ಬಾವಿಯಿಂದ ನೇರವಾಗಿ ಹೊಲಗಳಿಗೆ ತಲುಪುವಂತೆ ಪೈಪ್ಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
- ಪಂಪ್ಸೆಟ್ ಹಾಗೂ ಉಪಕರಣಗಳು – ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಎಲ್ಲಾ ಉಪಕರಣಗಳನ್ನು ಸರ್ಕಾರ ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ.
ಅರ್ಹತಾ ಮಾನದಂಡಗಳು
- ಅರ್ಜಿದಾರರು ಕರ್ನಾಟಕದ ಶಾಶ್ವತ ನಿವಾಸಿಯಾಗಿರಬೇಕು.
- ರೈತರ ಜಮೀನು 1 ಏಕರೆ 20 ಗುಂಟೆಯಿಂದ 5 ಏಕರೆ ಒಳಗಿರಬೇಕು.
- ಅರ್ಜಿದಾರರು ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ದುರ್ಬಲ ವರ್ಗ ಅಥವಾ ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತ ಸಮುದಾಯಕ್ಕೆ ಸೇರಿದವರಾಗಿರಬೇಕು.
- ವಾರ್ಷಿಕ ಕುಟುಂಬ ಆದಾಯ ನಿಗದಿತ ಮಿತಿಯೊಳಗಿರಬೇಕು.
- ಅರ್ಜಿದಾರರ ವಯಸ್ಸು 18 ರಿಂದ 55 ವರ್ಷದೊಳಗಿರಬೇಕು.
ಅರ್ಜಿಯ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ
ಗಂಗಾ ಕಲ್ಯಾಣ ಯೋಜನೆಗೆ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಲು ರೈತರು ತಮ್ಮ ತಾಲೂಕು ಅಥವಾ ಜಿಲ್ಲಾ ನಿಗಮ ಕಚೇರಿಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಬೇಕು. ಅಗತ್ಯ ದಾಖಲಾತಿಗಳಾದ ಜಾತಿ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರ, ಆದಾಯ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರ, ಜಮೀನು ದಾಖಲೆ, ಆಧಾರ್ ಕಾರ್ಡ್ ಹಾಗೂ ಫೋಟೋಗಳನ್ನು ಅರ್ಜಿಗೆ ಸೇರಿಸಬೇಕು. ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಭೂ ಪರಿಶೀಲನೆ ನಡೆಸಿದ ನಂತರ ಅರ್ಹ ರೈತರ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸುತ್ತಾರೆ. ಆಯ್ಕೆಯಾದ ರೈತರ ಹೊಲಗಳಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರದ ವೆಚ್ಚದಲ್ಲಿ ಕೊಳವೆ ಬಾವಿ ತೋಡಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಯೋಜನೆಯ ಪ್ರಯೋಜನಗಳು
- ಉಚಿತ ನೀರಾವರಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ದೊರೆಯುವುದರಿಂದ ರೈತರ ಖರ್ಚು ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ.
- ಮಳೆ ಅವಲಂಬನೆ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತಾ, ರೈತರು ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಎರಡು ಅಥವಾ ಮೂರು ಬೆಳೆಗಳನ್ನು ಬೆಳೆಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ.
- ರೈತರ ಉತ್ಪಾದನೆ ಹೆಚ್ಚಳದಿಂದ ಆದಾಯವೂ ಹೆಚ್ಚುತ್ತದೆ.
- ಗ್ರಾಮೀಣ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಉದ್ಯೋಗಾವಕಾಶಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತವೆ.
- ರೈತರ ಜೀವನಮಟ್ಟ ಸುಧಾರಿಸುತ್ತದೆ.
ಗಂಗಾ ಕಲ್ಯಾಣ ಯೋಜನೆ ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತರು ಮತ್ತು ಬಡ ರೈತರ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಮಹತ್ತರ ಬದಲಾವಣೆಯನ್ನು ತಂದಿದೆ. ನೀರಾವರಿ ಕೊರತೆಯಿಂದ ಹಿಂದೆ ಬಳಲುತ್ತಿದ್ದ ಗ್ರಾಮಗಳಲ್ಲಿ ಈಗ ಹಸಿರಿನ ಹೊಳೆ ಹರಿಯುತ್ತಿದೆ. ಈ ಯೋಜನೆಯ ಮೂಲಕ ರೈತರು ಕೇವಲ ತಮ್ಮ ಕುಟುಂಬವನ್ನು ಪೋಷಿಸುವಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ, ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಉತ್ಪನ್ನ ಒದಗಿಸುವ ಮೂಲಕ ರಾಜ್ಯದ ಆಹಾರ ಭದ್ರತೆಗೆ ಸಹ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
ಗಂಗಾ ಕಲ್ಯಾಣ ಯೋಜನೆ ಕರ್ನಾಟಕದ ಕೃಷಿ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಮಹತ್ವದ ಹಂತವಾಗಿದೆ. ರೈತರ ಬಡತನ, ಸಾಲ, ನೀರಿನ ಕೊರತೆ, ಬೆಳೆ ಹಾನಿ ಮುಂತಾದ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿಗೆ ಸಮರ್ಪಕ ಪರಿಹಾರ ಒದಗಿಸುವ ಮೂಲಕ ಈ ಯೋಜನೆ ನಿಜವಾದ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ ರೈತರ ಬದುಕಿಗೆ “ಜೀವಜಲ”ವಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸಿದೆ. ಮುಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಇನ್ನಷ್ಟು ರೈತರಿಗೆ ಈ ಸೌಲಭ್ಯ ತಲುಪುವುದರಿಂದ ಗ್ರಾಮೀಣ ಆರ್ಥಿಕತೆಯ ಶಕ್ತೀಕರಣ ಹಾಗೂ ರಾಜ್ಯದ ಸಮಗ್ರ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಇದು ಬಲ ನೀಡುತ್ತದೆ.