ಮಹಿಳೆಯರು ಸಮಾಜದ ಆಧಾರಸ್ತಂಭ. ತಾಯ್ತನವೆಂಬ ಪವಿತ್ರ ಘಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರು ಆರೋಗ್ಯಕರವಾಗಿರಬೇಕು ಎಂಬುದು ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಸರ್ಕಾರದ ಕರ್ತವ್ಯ. ಈ ಉದ್ದೇಶದಿಂದಲೇ ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರವು 2018ರ ನವೆಂಬರ್ 1ರಂದು “ಮಾತೃಶ್ರೀ ಯೋಜನೆ” (Mathrushree Scheme) ಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು. ಈ ಯೋಜನೆ ಬಡತನ ರೇಖೆಗಿಂತ ಕೆಳಗಿನ (BPL) ಕುಟುಂಬಗಳ ಗರ್ಭಿಣಿ ಮತ್ತು ಹಾಲುಣಿಸುವ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಆರ್ಥಿಕ ಸಹಾಯ ಹಾಗೂ ಪೌಷ್ಟಿಕ ಆಹಾರ ಒದಗಿಸುವ ಉದ್ದೇಶ ಹೊಂದಿದೆ.
ಯೋಜನೆಯ ಉದ್ದೇಶ
ಮಾತೃಶ್ರೀ ಯೋಜನೆಯು ರಾಜ್ಯದ ಗ್ರಾಮೀಣ ಮತ್ತು ಬಡ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಮಹಿಳೆಯರ ಆರೋಗ್ಯವನ್ನು ಸುಧಾರಿಸಲು ರೂಪಿಸಲಾಗಿದೆ. ಗರ್ಭಧಾರಣೆಯ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಪೌಷ್ಠಿಕಾಂಶದ ಕೊರತೆ ತಾಯಿ ಮತ್ತು ಮಗುವಿನ ಆರೋಗ್ಯದ ಮೇಲೆ ದುಷ್ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ತಡೆಗಟ್ಟಲು ಮತ್ತು ತಾಯಿಯ ಪೋಷಣೆಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡಲು ಸರ್ಕಾರವು ತಿಂಗಳಿಗೆ ₹1,000 ಮೊತ್ತವನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಫಲಾನುಭವಿಯ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಖಾತೆಗೆ ವರ್ಗಾಯಿಸುತ್ತದೆ.
ಮಗು ಹುಟ್ಟುವ ಮೊದಲು ಮೂರು ತಿಂಗಳು ಮತ್ತು ಹುಟ್ಟಿದ ನಂತರದ ಮೂರು ತಿಂಗಳು ಸೇರಿ ಒಟ್ಟು ಆರು ತಿಂಗಳ ಕಾಲ ₹6,000 ಸಹಾಯಧನ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಯೋಜನೆಯಿಂದ ತಾಯಿಯ ಆರೋಗ್ಯ ಕಾಪಾಡಲು ಹಾಗೂ ಶಿಶು ಪೌಷ್ಟಿಕಾಂಶ ಸುಧಾರಿಸಲು ಸಹಕಾರಿಯಾಗುತ್ತದೆ.
ಯೋಜನೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳು
- ಯೋಜನೆಯಡಿ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಗರ್ಭಿಣಿ ಮಹಿಳೆಗೆ ಪ್ರತಿ ತಿಂಗಳು ₹1,000 ಆರ್ಥಿಕ ನೆರವು ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ.
- ಈ ಮೊತ್ತವನ್ನು ಮಹಿಳೆಯರ ಆಧಾರ್-ಲಿಂಕ್ ಮಾಡಿದ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಖಾತೆಗೆ ನೇರವಾಗಿ ಜಮೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ.
- ಹಣವನ್ನು ಮೊದಲ ಎರಡು ಮಕ್ಕಳ ಜನನದ ವೇಳೆಯವರೆಗೆ ಮಾತ್ರ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ.
- ಮಗು ಜನಿಸಿದ ನಂತರವೂ ಮುಂದಿನ ಮೂರು ತಿಂಗಳುಗಳವರೆಗೆ ಸಹಾಯ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ.
- ಯೋಜನೆಯಡಿ ಗರ್ಭಿಣಿ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಅಂಗನವಾಡಿ ಕೇಂದ್ರಗಳ ಮೂಲಕ ಉಚಿತ ಬಿಸಿ ಊಟ ಒದಗಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
- ಗರ್ಭಧಾರಣೆಯ 9 ತಿಂಗಳುಗಳು ಮತ್ತು ಮಗು ಜನಿಸಿದ ನಂತರ 6 ತಿಂಗಳು ಸೇರಿ ಒಟ್ಟು 15 ತಿಂಗಳುಗಳ ಕಾಲ ಈ ಆಹಾರ ಯೋಜನೆ ಜಾರಿಯಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ.
- ಪ್ರತಿ ಊಟಕ್ಕೆ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರವು ₹21 ಅನುದಾನ ನೀಡುತ್ತದೆ.
ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ದೊರೆಯುವ ಪ್ರಯೋಜನಗಳು
ಮಾತೃಶ್ರೀ ಯೋಜನೆಯು ತಾಯಿಯ ಆರೋಗ್ಯ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ಶಿಶುವಿನ ಬೆಳವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿಯೂ ಮಹತ್ವದ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುತ್ತದೆ.
- ದಿನಕ್ಕೆ ಕನಿಷ್ಠ ಒಂದು ಪೌಷ್ಟಿಕ ಆಹಾರ ದೊರೆಯುವಂತೆ ಖಾತರಿಪಡಿಸುತ್ತದೆ.
- ಊಟದಲ್ಲಿ ಅಕ್ಕಿ, ದಾಲ್ ಅಥವಾ ಸಾಂಬಾರ್, ಹಸಿರು ತರಕಾರಿಗಳು, ಮೊಟ್ಟೆ, ನೆಲಗಡಲೆ ಚಿಕ್ಕಿ, ಅಥವಾ ಮೊಟ್ಟೆ ತಿನ್ನದ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಮೊಳಕೆ ಕಾಳುಗಳು ಸೇರಿವೆ.
- ಈ ಆಹಾರಗಳನ್ನು ಅಂಗನವಾಡಿ ಕೇಂದ್ರಗಳ ಮೂಲಕ ಸ್ಥಳೀಯ ಆಶಾ ಕಾರ್ಯಕರ್ತೆಯರು ವಿತರಿಸುತ್ತಾರೆ.
- ತಾಯಿಯ ಪೌಷ್ಠಿಕಾಂಶ ಸುಧಾರಿಸಿದರೆ ಮಗುವಿನ ತೂಕ ಮತ್ತು ಆರೋಗ್ಯವೂ ಉತ್ತಮವಾಗುತ್ತದೆ.
ಅರ್ಹತಾ ಮಾನದಂಡಗಳು
ಮಾತೃಶ್ರೀ ಯೋಜನೆಯ ಪ್ರಯೋಜನ ಪಡೆಯಲು ಈ ಷರತ್ತುಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸಬೇಕು:
- ಅರ್ಜಿದಾರರು ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ಖಾಯಂ ನಿವಾಸಿಗಳು ಆಗಿರಬೇಕು.
- ಗರ್ಭಿಣಿ ಅಥವಾ ಹಾಲುಣಿಸುವ ಮಹಿಳೆಯರಾಗಿರಬೇಕು.
- ಬಿಪಿಎಲ್ (BPL) ವರ್ಗದವರಾಗಿರಬೇಕು.
- ಅಂಗನವಾಡಿ ಕೇಂದ್ರದಿಂದ ತಾಯಿ ಕಾರ್ಡ್ ಪಡೆದಿರಬೇಕು.
- ಅರ್ಜಿದಾರರ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಖಾತೆ ಆಧಾರ್ಗೆ ಲಿಂಕ್ ಆಗಿರಬೇಕು.
- ಯೋಜನೆಯ ಲಾಭವು ಮೊದಲ ಎರಡು ಮಕ್ಕಳ ಜನನದವರೆಗೆ ಮಾತ್ರ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ.
ಅಗತ್ಯ ದಾಖಲೆಗಳು
- ಆಧಾರ್ ಕಾರ್ಡ್
- ಮತದಾರರ ಗುರುತಿನ ಚೀಟಿ
- ಬಿಪಿಎಲ್ ಪಡಿತರ ಚೀಟಿ
- ತಾಯಿ ಕಾರ್ಡ್
- ಪ್ಯಾನ್ ಕಾರ್ಡ್ (ಇದಿದ್ದರೆ)
- ಗರ್ಭಧಾರಣೆಯ ವೈದ್ಯಕೀಯ ವರದಿಗಳು
- ನಿವಾಸ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರ
- ಪಾಸ್ಪೋರ್ಟ್ ಗಾತ್ರದ ಫೋಟೋ
ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸುವ ವಿಧಾನ
ಯೋಜನೆಗೆ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಲು ಮಹಿಳೆಯರು ತಮ್ಮ ಹತ್ತಿರದ ಅಂಗನವಾಡಿ ಕೇಂದ್ರ ಅಥವಾ ಆಶಾ ಕಾರ್ಯಕರ್ತೆಯರನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸಬೇಕು.
- ಅಲ್ಲಿ ದೊರೆಯುವ ಅರ್ಜಿ ನಮೂನೆಯನ್ನು ಭರ್ತಿ ಮಾಡಿ ಅಗತ್ಯ ದಾಖಲೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಲ್ಲಿಸಬೇಕು.
- ಅಂಗನವಾಡಿ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಕರು ಪರಿಶೀಲನೆ ನಡೆಸಿ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಅರ್ಜಿ ಕಳುಹಿಸುತ್ತಾರೆ.
- ನಂತರ, ಹಣವನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಫಲಾನುಭವಿಯ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಖಾತೆಗೆ ವರ್ಗಾಯಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಸಾರಾಂಶ
ಮಾತೃಶ್ರೀ ಯೋಜನೆ ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ಬಡ ಮಹಿಳೆಯರಿಗಾಗಿ ತಾಯ್ತನದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ನೀಡುವ ಮಹತ್ವದ ಸಹಾಯ ಯೋಜನೆ. ಇದು ಕೇವಲ ಹಣಕಾಸು ನೆರವಲ್ಲ — ಮಹಿಳೆಯರ ಪೌಷ್ಟಿಕತೆ, ಶಿಶುಗಳ ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬದ ಸ್ಥಿರತೆಯತ್ತ ಒಂದು ಬಲವಾದ ಹೆಜ್ಜೆ.