ಇ-ಶ್ರಮ ಕಾರ್ಡ್ ಭಾರತದ ಅಸಂಘಟಿತ ವಲಯದ ಕಾರ್ಮಿಕರಿಗಾಗಿ ಸರ್ಕಾರ ಆರಂಭಿಸಿರುವ ಪ್ರಮುಖ ಯೋಜನೆಯಾಗಿದೆ. ದೇಶದಲ್ಲಿ ಕೋಟ್ಯಾಂತರ ಕಾರ್ಮಿಕರು ಸಂಘಟಿತ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡದೆ, ದಿನಗೂಲಿ, ಸ್ವಯಂ ಉದ್ಯೋಗ, ಕಾವಲುಗಾರ, ಕೃಷಿಕ, ಬಡಗಿ, ಕಾರ್ಮಿಕ, ಮನೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವವರು ಮುಂತಾದ ಅಸಂಘಟಿತ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಜೀವನ ಸಾಗಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಇವರಿಗೆ ಸರಿಯಾದ ಸಾಮಾಜಿಕ ಭದ್ರತೆ, ವಿಮೆ, ಪಿಂಚಣಿ ಮತ್ತು ಇನ್ನಿತರ ಕಲ್ಯಾಣ ಯೋಜನೆಗಳು ತಲುಪುವಲ್ಲಿ ಸಾಕಷ್ಟು ಅಡೆತಡೆಗಳಿವೆ. ಈ ಅಸಮತೋಲನವನ್ನು ನಿವಾರಿಸಲು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ 2021ರಲ್ಲಿ ಇ-ಶ್ರಮ ಪೋರ್ಟಲ್ ಮತ್ತು ಇ-ಶ್ರಮ ಕಾರ್ಡ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿತು.
ಇ-ಶ್ರಮ ಕಾರ್ಡ್ ಎಂದರೇನು?
ಇದು 12 ಅಂಕಿಗಳ ವಿಶೇಷ “ಯೂನಿವರ್ಸಲ್ ಅಕೌಂಟ್ ನಂಬರ್” (UAN) ಹೊಂದಿರುವ ಕಾರ್ಡ್. ಈ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಮೂಲಕ ಒಬ್ಬ ಕಾರ್ಮಿಕನು ದೇಶದ ಎಲ್ಲೆಡೆ ಗುರುತಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ಅಸಂಘಟಿತ ವಲಯದ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರೂ ಒಂದೇ ಡೇಟಾಬೇಸ್ನಲ್ಲಿ ದಾಖಲಾಗಿ, ಸರ್ಕಾರ ನೀಡುವ ಯೋಜನೆಗಳು ನೇರವಾಗಿ ಅವರಿಗೆ ತಲುಪುವಂತೆ ಮಾಡುವುದು ಇದರ ಉದ್ದೇಶ.
ಯಾರು ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಬಹುದು
- ವಯಸ್ಸು 16 ವರ್ಷದಿಂದ 59 ವರ್ಷಗಳೊಳಗಿನವರು.
- ಅಸಂಘಟಿತ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವವರು (ಉದಾಹರಣೆ: ದಿನಗೂಲಿ, ರೈತ, ಹೋಟೆಲ್ ಕೆಲಸಗಾರ, ಗಿಗ್ ಕಾರ್ಮಿಕ, ಪ್ಲಾಟ್ಫಾರ್ಮ್ ಕಾರ್ಮಿಕ, ಮನೆ ಕೆಲಸಗಾರ, ಮೀನುಗಾರ ಇತ್ಯಾದಿ).
- EPFO, ESIC ಅಥವಾ NPS ಸದಸ್ಯರಲ್ಲದವರು.
- ಆದಾಯ ತೆರಿಗೆ ಪಾವತಿಸದವರು.
ಅಗತ್ಯ ದಾಖಲೆಗಳು
- ಆಧಾರ್ ಸಂಖ್ಯೆ.
- ಆಧಾರ್ಗೆ ಲಿಂಕ್ ಆಗಿರುವ ಮೊಬೈಲ್ ಸಂಖ್ಯೆ.
- ಬ್ಯಾಂಕ್ ಖಾತೆ ವಿವರಗಳು (ಖಾತೆ ಸಂಖ್ಯೆ, IFSC ಕೋಡ್).
- ಪಾಸ್ಪೋರ್ಟ್ ಸೈಸ್ ಫೋಟೋ (ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಬೇಕಾಗಬಹುದು).
ನೋಂದಣಿ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ
- ಇ-ಶ್ರಮ ಪೋರ್ಟಲ್ ಮೂಲಕ ಆನ್ಲೈನ್ನಲ್ಲಿ ಸ್ವಯಂ ನೋಂದಣಿ ಮಾಡಬಹುದು.
- ಹತ್ತಿರದ ಸಾಮಾನ್ಯ ಸೇವಾ ಕೇಂದ್ರ (CSC) ಗೆ ತೆರಳಿ ಸಹ ಸಹಾಯ ಪಡೆಯಬಹುದು.
- ನೋಂದಣಿ ಸಂಪೂರ್ಣ ಉಚಿತ.
ನೋಂದಣಿ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡ ನಂತರ ತಕ್ಷಣವೇ ಕಾರ್ಮಿಕರಿಗೆ ಇ-ಶ್ರಮ ಕಾರ್ಡ್ ಲಭ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ.
ಇ-ಶ್ರಮ ಕಾರ್ಡ್ನ ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಯೋಜನಗಳು
- ವಿಮೆ ಸೌಲಭ್ಯ:
- ಅಪಘಾತದಲ್ಲಿ ಸಾವಿಗೊಳಗಾದರೆ ಅಥವಾ ಶಾಶ್ವತ ಅಂಗವಿಕಲನಾದರೆ ₹2 ಲಕ್ಷ ಪರಿಹಾರ.
- ಭಾಗಶಃ ಅಂಗವಿಕಲನಾದರೆ ₹1 ಲಕ್ಷ ಪರಿಹಾರ.
- ಪಿಂಚಣಿ ಯೋಜನೆ:
- 60 ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ ಪ್ರತಿ ತಿಂಗಳು ಕನಿಷ್ಠ ₹3,000 ಪಿಂಚಣಿ.
- ಕಾರ್ಮಿಕನು ಮೃತಪಟ್ಟರೆ, ಪತ್ನಿ ಅಥವಾ ಪತಿ ಪಿಂಚಣಿಯ 50% ಪಡೆಯುವ ಹಕ್ಕು.
- ಸರ್ಕಾರದ ಇತರೆ ಯೋಜನೆಗಳಿಗೆ ನೇರ ಸಂಪರ್ಕ:
- ಆಯುಷ್ಮಾನ್ ಭಾರತ ಆರೋಗ್ಯ ಯೋಜನೆ.
- ಪಿಂಚಣಿ ಮತ್ತು ವಿಮೆ ಯೋಜನೆಗಳು.
- ಗರ್ಭಿಣಿ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಹಾಗೂ ವೃದ್ಧರಿಗೆ ಕಲ್ಯಾಣ ಸೌಲಭ್ಯ.
- ಒಂದು ರಾಷ್ಟ್ರ ಮಟ್ಟದ ಡೇಟಾಬೇಸ್:
- ಕಾರ್ಮಿಕರ ಮಾಹಿತಿ ಸರ್ಕಾರದ ಬಳಿ ನಿಖರವಾಗಿ ಲಭ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ.
- ಆರ್ಥಿಕ ನೆರವು, ತುರ್ತು ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಪರಿಹಾರ (ಉದಾಹರಣೆ: ಕೋವಿಡ್ ಸಮಯದಂತೆ) ನೇರವಾಗಿ ತಲುಪುವುದು ಸುಲಭ.
- ಉದ್ಯೋಗ ಮತ್ತು ಕೌಶಲ್ಯಾಭಿವೃದ್ಧಿ ಅವಕಾಶಗಳು:
- ಕಾರ್ಮಿಕರ ಕೌಶಲ್ಯಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಸರ್ಕಾರ ಉದ್ಯೋಗ ಅವಕಾಶಗಳು ಮತ್ತು ತರಬೇತಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ.
ಇ-ಶ್ರಮ ಕಾರ್ಡ್ನ ಮಹತ್ವ
ಇಂದಿನ ಆರ್ಥಿಕ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಅಸಂಘಟಿತ ವಲಯದ ಕಾರ್ಮಿಕರು ಹೆಚ್ಚು ಹಿಂದುಳಿದ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಬದುಕುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಇವರಿಗೆ ಸ್ಥಿರವಾದ ಆದಾಯ, ಪಿಂಚಣಿ, ವಿಮೆ ಸೌಲಭ್ಯಗಳು ದೊರಕದ ಕಾರಣ, ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಸಂಕಷ್ಟಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಇ-ಶ್ರಮ ಕಾರ್ಡ್ ಮೂಲಕ:
- ಎಲ್ಲ ಕಾರ್ಮಿಕರ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಒಂದೇ ಪೋರ್ಟಲ್ನಲ್ಲಿ ದಾಖಲಿಸುವ ಮೂಲಕ ಸಮಗ್ರ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಡೇಟಾಬೇಸ್ ಸಿದ್ಧವಾಗುತ್ತದೆ.
- ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ನೀತಿಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸಲು ಸುಲಭವಾಗುತ್ತದೆ.
- ಕಾರ್ಮಿಕರಿಗೆ ಸರಕಾರದ ಯೋಜನೆಗಳು ತಲುಪುವುದು ಖಚಿತವಾಗುತ್ತದೆ.
- ಸಮಾಜದ ಅತಿ ಹಿಂದುಳಿದ ವರ್ಗದ ಜನರಿಗೆ ಭದ್ರವಾದ ಭವಿಷ್ಯ ಒದಗಿಸಲು ಇದು ಸಹಾಯಕವಾಗುತ್ತದೆ.