ಕುರಿ, ಕೋಳಿ ಮತ್ತು ಮೇಕೆ ಸಾಕಾಣಿಕೆ ಎನ್ನುವುದು ಗ್ರಾಮೀಣ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಉದ್ಯೋಗ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ಸ್ವಾವಲಂಬನೆಗಾಗಿ ಅತ್ಯಂತ ಶ್ರೇಷ್ಠವಾದ ಆಯ್ಕೆಯಾಗಿದೆ. ಈ ಪಶುಸಾಕಾಣಿಕೆ ಕ್ಷೇತ್ರವು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ವೇಗವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವ ರೈತಾಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಭಾಗವಾಗಿದೆ. ಈ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ, ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರವು ‘ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪಶುಸಂಗೋಪನಾ ಮಿಷನ್’ (National Livestock Mission – NLM) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಹಲವು ಸಬ್ಸಿಡಿ ಮತ್ತು ನೆರವಿನ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸಿದೆ. ಅದರ ಭಾಗವಾಗಿ, ಕುರಿ, ಕೋಳಿ, ಮೇಕೆ ಸಾಕಾಣಿಕೆಗೆ 25 ಲಕ್ಷ ರೂಪಾಯಿವರೆಗೆ ನೆರವು ನೀಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಈ ನೆರವು ಕೃಷಿಕರು, ಯುವ ಉದ್ಯಮಿಗಳು ಹಾಗೂ ಮಹಿಳಾ ಸ್ವಸಹಾಯ ಸಂಘಗಳಿಗೆ ಹೊಸ ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತಿದೆ.
ಈ ಯೋಜನೆಯ ಮುಖ್ಯ ಉದ್ದೇಶವೆಂದರೆ ಗ್ರಾಮೀಣ ಉದ್ಯಮಶೀಲತೆಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವುದು, ಪಶುಸಂಗೋಪನದ ಮೂಲಕ ಕುಟುಂಬದ ಆದಾಯವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಆಹಾರದ ಭದ್ರತೆಗಾಗಿ ಪ್ರೋಟೀನ್ ಉತ್ಪಾದನೆಯನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುವುದು. 25 ಲಕ್ಷ ರೂ.ವರೆಗೆ ಸಬ್ಸಿಡಿ ಪಡೆಯಲು, ಅರ್ಹತೆಯಾದ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಅಥವಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಸರ್ಕಾರದ ನಿಗದಿತ ಷರತ್ತುಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸಬೇಕು.
ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ಈ ಯೋಜನೆಯಡಿ ಗರಿಷ್ಠ ₹25 ಲಕ್ಷವರೆಗೆ ಹಣದ ನೆರವು ಪಡೆಯಬಹುದು. ಈ ಹಣವನ್ನು ಯೋಜನೆಯ ಒಟ್ಟು ವೆಚ್ಚದ 50% ವರೆಗೆ ಪಡೆಯಬಹುದಾಗಿದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಕೋಳಿ ಸಾಕಾಣಿಕೆ ಯೋಜನೆಯಲ್ಲಿ ಕನಿಷ್ಠ 1000 ಹೆಣ್ಣು ಕೋಳಿಗಳು ಮತ್ತು 100 ಗಂಡು ಕೋಳಿಗಳ ಘಟಕ ನಿರ್ಮಿಸಲು ಯೋಜನೆ ರೂಪಿಸಬೇಕು. ಈ ಯೋಜನೆಯ ಒಟ್ಟು ವೆಚ್ಚದ ಅರ್ಧವನ್ನು ಸರ್ಕಾರವು ಸಬ್ಸಿಡಿಯಾಗಿ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಇದರೊಂದಿಗೆ, ಕುರಿ ಅಥವಾ ಮೇಕೆ ಸಾಕಾಣಿಕೆಗೆ ಕೂಡ ಸಹಕಾರವಿದೆ – ಉದಾಹರಣೆಗೆ, 100 ಕುರಿ ಮತ್ತು 5 ಗಂಡು ಕುರಿಗಳ ಘಟಕದಿಂದ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿ, 500 ಕುರಿ ಮತ್ತು 25 ಗಂಡು ಕುರಿಗಳವರೆಗಿನ ಘಟಕಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಬಹುದು. ಈ ಘಟಕದ ಗಾತ್ರದ ಮೇಲೆ ಆಧಾರಿತವಾಗಿ ₹10 ಲಕ್ಷದಿಂದ ₹50 ಲಕ್ಷವರೆಗೆ ಯೋಜನಾ ವೆಚ್ಚವಾಗಬಹುದು. ಇದರ ಅರ್ಧವನ್ನೇ ಸರ್ಕಾರವು ಸಹಾಯಧನವಾಗಿ ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ.
ಈ ಯೋಜನೆಗೆ ಅರ್ಜಿ ಹಾಕುವವರಿಗೆ ಕೆಲವು ಪೂರಕ ಅರ್ಹತೆಗಳು ಇರುತ್ತವೆ. ಅವರು ಭಾರತೀಯ ನಾಗರಿಕರಾಗಿರಬೇಕು, ಪ್ರಸ್ತುತ ಯಾವುದೇ ರೈತೋದ್ಯಮದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿರಬೇಕು ಅಥವಾ ಹೊಸದಾಗಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲು ಆಸಕ್ತಿ ಹೊಂದಿರಬೇಕು. ಅವರ ಬಳಿ ಹಚ್ಚೆ ಜಮೀನು ಅಥವಾ ಸಾಕಾಣಿಕೆ ನಿರ್ಮಿಸಲು ಸೂಕ್ತ ಸ್ಥಳವಿರಬೇಕು. ಜೊತೆಗೆ ಯೋಜನೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಸ್ಪಷ್ಟವಾದ ವರದಿ, ತರಬೇತಿ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರ, ಗುರುತಿನ ಚೀಟಿ (ಆಧಾರ್), ಪ್ಯಾನ್ ಕಾರ್ಡ್, ಬ್ಯಾಂಕ್ ಖಾತೆ ವಿವರಗಳು ಹಾಗೂ ಜಾಗದ ಭೌಗೋಳಿಕ (GPS) ನಕ್ಷೆ ಇದ್ದರೆ ಇನ್ನಷ್ಟು ಲಾಭ.
ಯೋಜನೆಯ ಹಣವನ್ನು ಎರಡು ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮೊದಲ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಯೋಜನೆಯ ಆರಂಭಕ್ಕೆ 50% ಮೊತ್ತ, ನಂತರ ಘಟಕ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡ ಮೇಲೆ ಮಿಕ್ಕ 50% ಮೊತ್ತ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಯೋಜನೆಯ ಅವಧಿಯು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮೂರು ವರ್ಷಗಳವರೆಗೆ ಇರುತ್ತದೆ. ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಸಾಕಾಣಿಕೆ ಘಟಕವನ್ನು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ನಡೆಸಿ, ಯೋಜನೆಯ ಉದ್ದೇಶಗಳನ್ನು ತಲುಪಬೇಕು.
ಈ ಯೋಜನೆಯ ಯಶಸ್ಸು ಗ್ರಾಮೀಣ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಉದ್ಯೋಗಾವಕಾಶಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತಿದ್ದು, ಮಹಿಳೆಯರು ಮತ್ತು ಯುವಕರು ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ನಿರಂತರವಾಗಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಸರ್ಕಾರದ ಈ ಯೋಜನೆ ನಮ್ಮ ಜನತೆಯ ಆತ್ಮನಿರ್ಭರತೆಯ ಕನಸಿಗೆ ನಿಜವಾದ ಸಹಕಾರಿಯಾಗಿದೆ. ಪಶುಸಂಗೋಪನೆ ಕೇವಲ ಆರ್ಥಿಕ ಲಾಭವನ್ನಷ್ಟೇ ನೀಡದೆ, ಸಾವಯವ ಕೃಷಿಗೆ ಸಹಾಯವಾಗುವ ಮೂಲಕ ಮಣ್ಣು, ಪರಿಸರ, ಆರೋಗ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಿಗೂ ಲಾಭವಾಗುತ್ತದೆ.
ಇದು ಸಹಜವಾಗಿ ಆಧಾರಿತವಾದ ಜೀವನಶೈಲಿಗೆ ಪರ್ಯಾಯವಾಗಿ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ನೀಡುತ್ತಿದೆ. ಈ ಯೋಜನೆಯ ಮೂಲಕ, ಗ್ರಾಮೀಣ ಭಾಗದ ರೈತರು ಮತ್ತು ಯುವ ಉದ್ಯಮಿಗಳು ತಮ್ಮ ಬದುಕಿನಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಮೆಟ್ಟಿಲು ಏರಬಹುದು. ಸರಿಯಾದ ಯೋಜನೆ, ಶ್ರದ್ಧೆಯುತ ಪ್ರಯತ್ನ ಮತ್ತು ಸರಕಾರದ ಸಬ್ಸಿಡಿಯೊಂದಿಗೆ ಪಶುಸಂಗೋಪನೆಯು ದೇಶದ ಆರ್ಥಿಕತೆಯಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವದ ಪಾತ್ರವಹಿಸಬಹುದು.